Kiểm toán nội bộ nâng cao

(Buổi học)

Đánh giá rủi ro và Lập kế hoạch kiểm toán hàng năm/ 3 năm

1. Tổng quan về lập kế hoạch kiểm toán nội bộ định hướng rủi ro

– Vai trò của kế hoạch kiểm toán nội bộ trong việc hỗ trợ Cấp quản trị cao nhất và Ban Điều hành đạt được mục tiêu chiến lược.

– Phân biệt giữa kiểm toán truyền thống và kiểm toán định hướng rủi ro.

– Yêu cầu của Chuẩn mực Kiểm toán Nội bộ Toàn cầu đối với việc xây dựng kế hoạch kiểm toán nội bộ.

– Phân biệt kế hoạch kiểm toán nội bộ chiến lược (3 năm) và kế hoạch kiểm toán nội bộ hàng năm.

2. Xây dựng Audit Universe (Danh mục đối tượng kiểm toán) 

– Xác định các đối tượng kiểm toán.

– Phân tích môi trường hoạt động của doanh nghiệp

• Mô hình kinh doanh, chuỗi giá trị và các quy trình trọng yếu.
• Cơ cấu tổ chức và mô hình quản trị doanh nghiệp.
• Các bên thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát và kiểm soát trong tổ chức.
• Các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến việc đạt được mục tiêu.
• Những thay đổi trọng yếu về: Chiến lược; Mô hình kinh doanh; Quy định pháp luật; Công nghệ thông tin; Môi trường cạnh tranh.

3. Đánh giá rủi ro phục vụ lập kế hoạch kiểm toán

– Thu thập thông tin phục vụ đánh giá rủi ro

• Hồ sơ rủi ro doanh nghiệp. 
• Kế hoạch chiến lược và kế hoạch kinh doanh. 
• Kết quả kiểm toán các năm trước. 
• Báo cáo quản trị, tuân thủ, pháp lý và vận hành. 
• Phỏng vấn Ban Điều hành và các bên liên quan.

– Nhận diện và đánh giá rủi ro

• Xác định các rủi ro trọng yếu ảnh hưởng đến việc đạt được mục tiêu. 
• Xây dựng tiêu chí đánh giá rủi ro phục vụ lập kế hoạch kiểm toán. 
• Phương pháp chấm điểm rủi ro. 
• Xác định mức độ ưu tiên kiểm toán. 
• Tích hợp ý kiến của các bên liên quan vào quá trình đánh giá rủi ro.

4. Xây dựng kế hoạch kiểm toán nội bộ hàng năm và 3 năm

– Xây dựng kế hoạch kiểm toán

– Quản lý nguồn lực kiểm toán

– Trình duyệt và cập nhật kế hoạch kiểm toán

Thực hành tổng hợp

Case Study: Xây dựng Kế hoạch Kiểm toán Nội bộ 3 năm và Kế hoạch Kiểm toán năm cho một doanh nghiệp sản xuất – thương mại

Học viên thực hành:

– Xây dựng Audit Universe; 

– Đánh giá rủi ro; 

– Xếp hạng đối tượng kiểm toán; 

– Xây dựng kế hoạch KTNB 3 năm; 

– Xây dựng kế hoạch KTNB năm.

Biểu mẫu và công cụ: Audit Plan Scoring Model; Kế hoạch KTNB 3 năm/hàng năm.

Lập kế hoạch, thực hiện từng cuộc kiểm toán

A.   Lập kế hoạch cuộc kiểm toán

1.    Thu thập và phân tích thông tin sơ bộ

– Xác định các nguồn thông tin phục vụ lập kế hoạch kiểm toán.

– Phân tích mô hình hoạt động, quy trình nghiệp vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến đối tượng kiểm toán.

– Xác định các rủi ro trọng yếu và các vấn đề cần tập trung kiểm toán

2.    Tìm hiểu quy trình

– Kỹ thuật thu thập thông tin và tìm hiểu quy trình.

– Hướng dẫn xây dựng lưu đồ quy trình.

– Xác định các điểm kiểm soát chính trong quy trình.

3.  Đánh giá rủi ro và xây dựng Ma trận Rủi ro – Kiểm soát

– Phương pháp nhận diện rủi ro trong từng bước của quy trình.

– Đánh giá rủi ro tiềm tàng.

– Xác định các kiểm soát hiện hữu.

– Xây dựng Ma trận Rủi ro – Kiểm soát (RCM).

– Xác định các kiểm soát trọng yếu cần kiểm tra.

4.    Xây dựng chương trình kiểm toán

– Xác định mục tiêu kiểm toán.

– Xác định phạm vi kiểm toán.

– Xây dựng tiêu chí kiểm toán.

– Thiết kế các thủ tục kiểm toán phù hợp với từng mục tiêu kiểm toán.

– Phân bổ nguồn lực, thời gian và trách nhiệm thực hiện.

– Xây dựng chương trình kiểm toán chi tiết.

B.   Thực hiện cuộc kiểm toán

1. Tổ chức và triển khai cuộc kiểm toán

– Tổ chức cuộc họp khởi động (Kick-off Meeting).

2. Thu thập bằng chứng kiểm toán

– Yêu cầu đối với bằng chứng kiểm toán.

– Các phương pháp thu thập bằng chứng: Phỏng vấn (Inquiry); Quan sát (Observation); Kiểm tra hồ sơ (Inspection); Tái thực hiện (Re-performance); Phân tích dữ liệu (Data Analytics).

– Kỹ thuật lựa chọn mẫu kiểm toán.

3. Đánh giá hiệu quả kiểm soát

– Đánh giá hiệu quả thiết kế kiểm soát (Design Effectiveness).

– Đánh giá hiệu quả vận hành kiểm soát (Operating Effectiveness).

– Xác định các điểm yếu kiểm soát.

– Đánh giá ảnh hưởng của điểm yếu kiểm soát đến mục tiêu hoạt động.

4. Nhận diện phát hiện kiểm toán

– Các dạng phát hiện kiểm toán phổ biến:

– Kỹ thuật xác định nguyên nhân sơ bộ và đánh giá tác động.

– Kỹ thuật trao đổi phát hiện với đơn vị được kiểm toán.

Thực hành tổng hợp:

Case Study: Thực hiện kiểm toán quy trình Mua hàng hoặc Bán hàng cho doanh nghiệp sản xuất – thương mại.

Học viên thực hành:

– Xây dựng lưu đồ quy trình;

– Xây dựng RCM;

– Xây dựng Chương trình kiểm toán;

– Thiết kế thủ tục kiểm toán;

– Đánh giá hiệu quả thiết kế và vận hành kiểm soát;

– Xác định các phát hiện kiểm toán tiềm năng.

Biểu mẫu và công cụ: Chương trình kiểm toán mẫu; Mẫu tổng hợp phát hiện kiểm toán.

Lập báo cáo kiểm toán và theo dõi thực hiện khuyến nghị kiểm toán

1. Xây dựng phát hiện kiểm toán

– Đánh giá tính đầy đủ và thích hợp của bằng chứng kiểm toán.

– Các lỗi phổ biến khi xây dựng phát hiện kiểm toán.

2. Phân tích nguyên nhân gốc rễ

– Vai trò của Root Cause Analysis trong kiểm toán nội bộ.

– Các phương pháp xác định nguyên nhân gốc rễ: 5 Why; Fishbone Diagram (6M).

3. Xây dựng phát hiện kiểm toán theo mô hình 5C

– Criteria (Tiêu chí); Condition (Thực trạng); Cause (Nguyên nhân); Consequence (Tác động); Corrective Action (Khuyến nghị).

– Xác định mức độ nghiêm trọng của phát hiện kiểm toán: 

4. Kỹ thuật viết báo cáo kiểm toán nội bộ

– Các lỗi phổ biến trong báo cáo kiểm toán

– Cấu trúc báo cáo kiểm toán nội bộ

– Các yêu cầu của Chuẩn mực Kiểm toán Nội bộ Toàn cầu.

5. Kỹ thuật trình bày phát hiện kiểm toán

– Viết ngắn gọn, rõ ràng, tập trung vào rủi ro.

– Kỹ thuật trình bày thông tin cho Ban lãnh đạo (Ban Điều hành; Ủy ban Kiểm toán; Hội đồng Quản trị).

6. Thống nhất phát hiện và hành động khắc phục

– Kỹ năng trao đổi với đơn vị được kiểm toán.

– Thiết lập kế hoạch hành động: Hành động cụ thể; Người chịu trách nhiệm; Thời hạn hoàn thành.

7. Quy trình phát hành báo cáo kiểm toán nội bộ

– Báo cáo dự thảo.

– Tiếp nhận và xử lý phản hồi.

– Phê duyệt và phát hành báo cáo chính thức.

– Quy trình lưu trữ hồ sơ kiểm toán.

8. Xây dựng chương trình theo dõi khuyến nghị

9. Đánh giá hiệu quả hành động khắc phục

10. Báo cáo tình trạng thực hiện khuyến nghị

Thực hành: Lập báo cáo kiểm toán nội bộ theo chuẩn mực quốc tế dựa vào kết quả thực hành giai đoạn kiểm toán thực địa.

Biểu mẫu và công cụ: Biểu mẫu báo cáo kiểm toán nội bộ.

Kiểm toán công nghệ thông tin

Tổng quan về kiểm toán CNTT

1.    Hệ thống thông tin (HTTT) vs Công nghệ thông tin (CNTT)

2.    Xu hướng công nghệ năm 2026 và các tác động lên nghề nghiệp Kiểm toán nội bộ (KTNB)

3.    Hạ tầng CNTT, công nghệ mới và tác động đến quản trị hệ thống

4.    Kiểm toán HTTT là gì?

5.    Vai trò của kiểm toán HTTT

6.    Phân loại kiểm toán HTTT

7.    Tổng quan quy trình kiểm toán HTTT

Phương pháp luận kiểm toán hệ thống thông tin và các nội dung cần lưu ý

1. Các tiêu chuẩn áp dụng trong hoạt động kiểm toán HTTT: ITAF, COBIT, ISO 27001-2, NIST

2.  Mức độ trưởng thành của hệ thống và sự cải tiến liên tục

3. Rủi ro CNTT và kiểm toán HTTT dựa trên định hướng rủi ro

4. An toàn thông tin và 03 thuộc tính của HTTT an toàn (Tam giác C.I.A) 

Chương trình kiểm toán hệ thống thông tin và thực tiễn triển khai

1. Lập kế hoạch kiểm toán HTTT

2. Đánh giá rủi ro CNTT: tần suất, tác động và tốc đô di chuyển

3. Kiểm toán HTTT trên thực địa và các phần hành kiểm toán cụ thể (ITGC, ITAC)

Báo cáo kiểm toán hệ thống thông tin và theo dõi các khuyến nghị

1. Các loại báo cáo kiểm toán HTTT

2. Năng lực giao tiếp của kiểm toán viên HTTT

3. Trao đổi các kết quả kiểm toán HTTT

4. Mục tiêu, cấu trúc, nội dung và mẫu biểu báo cáo kiểm toán CNTT

5. Các hoạt động theo dõi các khuyến nghị sau kiểm toán

Thực hành: 01 case study tổng hợp và nhất quán sẽ được sử dụng cho phần thực hành xuyên suốt khóa học

Công cụ và biểu mẫu: Biểu mẫu giấy tờ làm việc phần hành ITGC và ITAC.